Kedi sahiplerinin çoğu, halının üzerinde bulduğu küçük bir birikintiyle güne başlamanın ne demek olduğunu bilir. Arada bir görülen kusma kedilerde sık rastlanan bir durumdur, ancak her zaman masum değildir. Kediler neden kusar sorusunun cevabı, tüy yumağı gibi basit bir nedenden ciddi bir hastalığa kadar uzanabilir. Bu yazıda en yaygın nedenleri, yavru kedilerdeki özel durumları ve hangi belirtilerde beklemeden veterinere gidilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Kediler Neden Kusar?
Kusma, midenin içeriğini kasılmalarla dışarı atmasıdır ve bir hastalık değil, bir belirtidir. Kedi neden kusar diye düşünürken önce kusmanın ne sıklıkta olduğuna ve kusmuğun içinde ne bulunduğuna bakmak gerekir. Başlıca nedenler şunlardır:
- Tüy yumağı: Kediler kendilerini yalarken tüy yutar. Tüylerin çoğu dışkıyla atılır, bir kısmı ise midede birikip silindir biçiminde bir yumak olarak çıkarılır. Uzun tüylü kedilerde ve tüy dökme dönemlerinde daha sık görülür.
- Hızlı ya da fazla yemek: Mamayı çiğnemeden yutan kedilerde mide aniden gerilir ve yenen mama kısa süre sonra geri gelir.
- Ani mama değişikliği: Sindirim sistemi yeni mamaya alışmak için zamana ihtiyaç duyar.
- Besin intoleransı ya da alerjisi: Bazı kediler belirli protein kaynaklarına tepki verebilir.
- Ot ve bitki yemek: Kediler ot yedikten sonra sıklıkla kusar. Bazı ev bitkileri ise kediler için zehirlidir.
- Yabancı cisim: İp, lastik toka, oyuncak parçası gibi yutulan nesneler mide ve bağırsakta tıkanmaya yol açabilir.
- Parazitler ve enfeksiyonlar: İç parazitler ile bakteriyel ya da viral enfeksiyonlar kusma yapabilir.
- Zehirlenme: Temizlik ürünleri, insan ilaçları ve bazı gıdalar kediler için tehlikelidir.
- Kronik hastalıklar: Böbrek ve karaciğer sorunları, tiroid bozuklukları, pankreas ve bağırsak hastalıkları özellikle orta yaşlı ve yaşlı kedilerde tekrarlayan kusmayla kendini gösterebilir. Yaşa bağlı riskler için kediler kaç yıl yaşar yazımıza bakabilirsiniz.
- Stres: Taşınma, eve yeni bir hayvan gelmesi ya da rutin değişikliği hassas kedilerde mideyi etkileyebilir.
Kusmuğun görünümü ne anlatır?
Görünüm tek başına teşhis koydurmaz, ancak veterinere anlatacağınız değerli bir ipucudur. Sindirilmemiş mama genellikle hızlı yemeyi düşündürür. Beyaz köpük ya da sarı sıvı çoğunlukla boş mideyle ilişkilidir. Tüy içeren silindirik kütle tüy yumağıdır. Kırmızı kan ya da kahve telvesine benzeyen koyu parçacıklar ise acil değerlendirme gerektirir.
Yavru Kedi Neden Kusar?
Yavru kedilerde kusma, yetişkinlere göre daha ciddiye alınmalıdır; çünkü küçük bedenler sıvı kaybına çok daha hızlı yenik düşer. Yavru kedi neden kusar sorusunun olası cevapları şunlardır:
- İç parazitler; yavrularda oldukça yaygındır.
- Anne sütünden mamaya geçiş ve ani mama değişiklikleri.
- Bir öğünde gereğinden fazla ya da çok hızlı yemek.
- Merakla yutulan ip, kağıt, oyuncak parçası gibi cisimler.
- Aşıları tamamlanmamış yavrularda görülebilen bulaşıcı hastalıklar.
- Yeni eve alışma dönemindeki stres.
Yavru kedi birden fazla kez kusuyorsa, ishali varsa, oynamıyor ya da yemiyor ise beklemeden veterinere götürülmelidir. Yavrunun kaç aylık olduğundan emin değilseniz kedi yaşı nasıl hesaplanır yazımız yardımcı olabilir.
Kediler Neden Mama Kusar?
Yemekten kısa süre sonra sindirilmemiş mamanın geri gelmesi, çoğunlukla yeme alışkanlığıyla ilgilidir. Kediler neden mama kusar sorusunda ilk akla gelen nedenler şunlardır: aceleyle yemek, uzun aç kalıp bir anda fazla yemek, mama tanelerinin çok küçük olması nedeniyle çiğnemeden yutmak, çok soğuk yaş mama, yemekten hemen sonra yoğun oyun ve birden fazla kedinin bulunduğu evlerde mama rekabeti.
Hiç kasılma olmadan, mamanın tüp biçiminde ve neredeyse yendiği haliyle çıkması kusmadan farklı bir durum olan regürjitasyona işaret edebilir. Bu ayrım veteriner için önemlidir; gördüğünüzü ayrıntısıyla anlatın.
Evde Neler Yapılabilir?
- Günlük mama miktarını küçük öğünlere bölün.
- Yavaş yeme kabı ya da geniş, yayvan bir tabak kullanın.
- Mama değişikliğini eski mamayla karıştırarak, bir haftaya yayarak yapın.
- Kedinizi düzenli tarayın; yutulan tüy miktarı azalır.
- Temiz ve taze suyu her zaman erişilebilir tutun.
- İp, toka, zehirli bitki ve kimyasalları ulaşamayacağı yerde saklayın.
- Parazit uygulamalarını ve aşı takvimini aksatmayın.
- Birden fazla kediniz varsa mama kaplarını ayrı noktalara koyun.
Kedinize kendi başınıza ilaç vermeyin. İnsanlar için üretilen ağrı kesici ve mide ilaçlarının bir kısmı kediler için zehirlidir.
Ne Zaman Veterinere Gidilmeli?
- Aynı gün içinde tekrarlayan ya da bir günden uzun süren kusma
- Kusmukta kan ya da koyu renkli parçacıklar
- Halsizlik, saklanma, iştahsızlık ya da su içmeme
- Kusmaya eşlik eden ishal, ateş ya da karın ağrısı
- Kusmaya çalışıp çıkaramama, karında şişlik
- İp, yabancı cisim ya da zehirli bir madde yutma şüphesi
- Kilo kaybı ya da haftalardır aralıklarla süren kusma
- Kusan kedinin yavru, yaşlı ya da kronik hastalığı olan bir kedi olması
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için veteriner hekiminize danışın.
Sık Sorulan Sorular
Kedilerin ara sıra kusması normal mi?
Seyrek görülen tüy yumağı kusması çoğu kedide olağandır. Ancak sık tekrarlayan kusma normal kabul edilmemeli ve nedeni araştırılmalıdır.
Kedi sarı kusarsa ne anlama gelir?
Sarı sıvı genellikle safradır ve çoğunlukla mide boşken görülür. Tekrarlıyorsa altta yatan bir sorun olabilir; veteriner muayenesi gerekir.
Kusan kediye su ve mama verilir mi?
Su her zaman erişilebilir olmalıdır. Beslenmenin nasıl düzenleneceği kusmanın nedenine göre değişir; özellikle yavru kedilerde aç bırakma gibi uygulamalara veterinere danışmadan başvurmayın.
