Paslanmaz borular, gıda tesislerinden endüstriyel kimya sahalarına kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir. Çeliğe eklenen nikel, krom ve molibden gibi elementler sayesinde paslanmaz borular hem korozyon direnci hem de mekanik dayanım kazanır. Ancak çoğu kişi bu boruların bir gün hurdaya dönüşeceğini bilmez. Oysa paslanmaz boru hurdası, geri dönüşüm pazarında oldukça yüksek bir karşılığa sahiptir.
Paslanmaz boruların geri dönüşüm yolculuğu genellikle sökümle başlar. Bir üretim tesisi hat yenilemesine karar verdiğinde, eski borular sökülür. Kaynak noktaları kesilir, flanşlar ayrıştırılır, contalar çıkarılır. Ardından boruların içi kontrol edilir; çünkü proses hatlarında kullanılan paslanmaz borular iç yüzeylerinde kimyasal kalıntılar taşıyabilir. Bu kalıntıların bertaraf edilmesi bir sonraki aşamayı mümkün kılar: geri dönüşüm.Birçok paslanmaz boru ömrünü tamamladıktan sonra hurda metal olarak görülse de içerdikleri alaşım elementleri nedeniyle ekonomik açıdan çelik hurdadan ayrı değerlendirilir. Krom ve nikel geri kazanımı özellikle stratejik önemdedir. Çünkü bu iki element paslanmaz çeliğin paslanmamasının sebebidir ve birincil üretim maliyetleri yüksektir.
Sahada bu malzemenin toplanması ve tesislere akışı belirli bir zincirle gerçekleşir. Zincirin ilk halkası çoğu zaman metal alımı yapan işletmelerdir. Bu işletmeler arasında hurdacı şeklinde çalışan aktörler bulunabilir. Böylece borular kaynağından çıkarak yeniden işleme doğru yola çıkar.
Enerji Tasarrufu Boyutu
Birincil paslanmaz çelik üretimi oldukça enerji yoğun bir süreçtir. Cevherden nikel ve krom elde edilmesi, rafine edilmesi ve çelikle alaşımlandırılması hem zaman hem enerji ister. Hurda paslanmaz boruların yeniden ergitilmesi ise bu maliyeti ciddi ölçüde düşürür. Bu nedenle paslanmaz geri dönüşümü çevresel politikalar açısından da desteklenen bir alandır.
Bir ilginç detay daha vardır: Paslanmaz çelik geri dönüşümünde kalite düşüşü sınırlıdır. Yani boru halinde kullanılan bir paslanmaz, yeniden ergitildiğinde levha, profil veya tekrar boru şeklinde üretime dönebilir.
Bölgesel Dinamikler
Paslanmaz boru hurdası en çok gıda, ilaç, kimya, enerji ve metalurji tesislerinin bulunduğu yerlerde görülür. Bu bölgelerde söküm operasyonları periyodik olur; çünkü proses hatları sonsuza kadar kullanılmaz. Bu durum hurda akışını canlı tutar.
Bölgede lojistik avantajı olan işletmeler bu akışın hızını belirler. Sanayi kümelenmesine yakın çalışan Gebze hurdacı benzeri firmalar, hurda paslanmaz boruların kaynak noktalarından geri dönüşüm tesislerine hızla geçmesini sağlar. Böylece hem tesisler alan kazanır, hem ham madde döngüsü sürer, hem de enerji maliyetleri düşer.
