Sabah özenle bağlanan eşarbın öğlene kalmadan geriye kayması, gün içinde defalarca ayna karşısına geçmek anlamına gelir. Bu sorunun kaynağı çoğu zaman bağlama tekniği değil, kumaşın kendisidir. Tesettür giyim tercih edenler için kaymaz eşarp seçimi, hem rahatlık hem de gün boyu düzgün bir görünüm açısından belirleyicidir. Hangi kumaşların başta sabit durduğunu, hangilerinin ek önlem gerektirdiğini ve kaymayı azaltmanın yollarını bu yazıda bir araya getirdik.
Hangi Eşarplar Kaymaz?
Bir eşarbın kayıp kaymaması üç şeye bağlıdır: yüzeyin pürüzlülüğü, kumaşın ağırlığı ve lifin türü. Parlak, pürüzsüz ve hafif kumaşlar saçın ya da bonenin üzerinde kolayca hareket eder. Mat, hafif dokulu ve biraz tutuşu olan kumaşlar ise bağlandığı yerde kalır. Genel olarak en az kayan eşarp kumaşları şunlardır:
- Pamuk: Mat yüzeyi ve doğal lif yapısı sayesinde en iyi tutunan kumaşlardandır. Nefes alır, yazın terletmez. Tek dezavantajı kolay kırışmasıdır.
- Pamuk-ipek ve pamuk-polyester karışımları: Pamuğun tutuşunu korurken daha dökümlü ve daha az kırışan bir yapı sunar.
- Rayon (viskon): Yumuşak, mat ve dökümlüdür; başa oturur.
- Krep: Hafif pütürlü yüzeyi kaymayı azaltır, şal olarak sıkça kullanılır.
- Penye ve jarse: Esnek yapıları sayesinde başı sarar, iğnesiz kullanıma bile uygundur.
- Yün ve kaşmir karışımları: Kış aylarında hem sıcak tutar hem de dokusu sayesinde yerinde durur.
Hangi Eşarplar Kayma Yapmaz?
Kumaş türü kadar dokuma ve bitim işlemi de önemlidir. Aynı adla satılan iki eşarptan biri kayarken diğeri kaymayabilir. Satın alırken şu noktalara bakarak kayma yapmayacak eşarp modelleri arasından seçim yapabilirsiniz:
- Kumaşı iki parmağınızın arasında birbirine sürtün. Katmanlar kolayca kayıyorsa başınızda da kayacaktır.
- Yüzey ışık altında ayna gibi parlıyorsa kaygan olma ihtimali yüksektir; mat ya da hafif ipeksi görünüm daha güvenlidir.
- Çok ince ve çok hafif kumaşlar rüzgârda hareket eder; orta gramajlı kumaşlar şeklini daha iyi korur.
- Kenar dikişinin düzgün olması, eşarbın katlandığında kalınlık yapmadan durmasını sağlar.
Saten, saf ipek, şifon ve parlak polyester gibi kumaşlar şık görünür fakat kaygandır. Bu kumaşlardan vazgeçmek zorunda değilsiniz; yalnızca altına doğru boneyi seçmeniz ve bağlarken birkaç ek önlem almanız gerekir.
Twill Eşarp Kayma Yapar Mı?
Twill aslında bir lif değil, bir dokuma türüdür. İplikler çapraz bir düzenle dokunur ve kumaş yüzeyinde ince verev çizgiler oluşur. Bu doku, düz dokunmuş saten yüzeylere kıyasla daha fazla sürtünme sağlar. Bu yüzden twill eşarp, satene göre belirgin biçimde daha az kayar ve formunu iyi korur; özellikle kare eşarplarda alın kısmının dik durmasını isteyenler tarafından tercih edilir.
Yine de twill eşarbın tutuşu hangi liften dokunduğuna bağlıdır. Pamuk ya da pamuk karışımlı twill oldukça sabittir. İpek ya da polyester twill ise satene göre daha iyi dursa da tamamen kaymaz değildir; pamuklu bir bone ile kullanıldığında gün boyu rahat eder.
Rayon Eşarp Kayma Yapar Mı?
Rayon, selüloz kaynaklı yarı sentetik bir liftir ve Türkiye’de çoğunlukla viskon adıyla bilinir. Pamuğa benzer mat yüzeyi ve yumuşak tuşesi sayesinde rayon eşarp genellikle kayma yapmaz. Dökümlü yapısı başın şeklini alır, omuzlara güzel iner ve iğne izlerini fazla belli etmez.
Rayonun dikkat edilmesi gereken yanı bakımdır. Islandığında lifleri zayıflar; sıkarak yıkamak ve yüksek ısıda kurutmak kumaşı deforme edebilir ya da çektirebilir. Etiketteki yıkama talimatına uymak, ılık suda nazikçe yıkayıp sererek kurutmak ömrünü uzatır. Rayon-pamuk karışımları ise hem tutuş hem dayanıklılık açısından dengeli bir seçenektir.
Eşarbın Kaymaması İçin Ne Yapılmalı?
Doğru kumaşı seçtikten sonra birkaç küçük alışkanlık sorunu büyük ölçüde çözer:
- Pamuklu bone kullanın: Eşarbın altındaki bone kaygansa üstteki kumaş ne olursa olsun hareket eder. Pamuklu ya da penye boneler hem saçı toplar hem eşarba tutunacak bir yüzey sağlar.
- Kaydırmaz bantlı boneleri deneyin: İç yüzeyinde kadife ya da silikon şerit bulunan boneler özellikle saten ve ipek eşarplarda işe yarar.
- Saçı sıkı toplayın: Dağınık ya da gevşek bir topuz, bonenin ve eşarbın geriye kaymasına yol açar.
- İğneyi doğru yere takın: Çene altındaki iğneye ek olarak kulak hizasında ya da ense kısmında boneye tutturulan küçük bir iğne eşarbı sabitler. Mıknatıslı iğneler ince kumaşlarda delik bırakmaz.
- Yeni eşarbı yıkayın: Bazı kumaşlar üretimden kalan apre nedeniyle ilk kullanımda daha kaygandır; talimata uygun bir yıkama sonrası tutuş artar.
- Yumuşatıcıyı azaltın: Fazla yumuşatıcı lifleri kayganlaştırır.
- Boyutu ihtiyaca göre seçin: Çok küçük eşarp gergin durur ve çekilir, çok büyük eşarp ise ağırlığıyla geriye kayar.
Mevsime göre kumaş değiştirmek de konforu artırır. Soğuk havalarda yün karışımlı ve kalın dokulu şallar hem kaymaz hem ısıtır; bu konuda kış aylarında eşarp kombini önerilerimize göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İpek eşarbın kaymasını nasıl önlerim?
Altına pamuklu ya da kaydırmaz bantlı bir bone takın, saçınızı sıkı toplayın ve eşarbı yanlardan boneye küçük iğnelerle sabitleyin. Bu üç adım ipek ve saten eşarplarda kaymayı büyük ölçüde azaltır.
Yaz ayları için en uygun kaymaz eşarp kumaşı hangisi?
İnce pamuk ve rayon, hem nefes aldıkları hem de mat yüzeyleri sayesinde yerinde durdukları için sıcak havalarda rahat bir seçimdir.
Bonesiz kullanılabilecek eşarp var mı?
Penye, jarse ve pamuklu şallar esnek ve tutucu oldukları için bonesiz de kullanılabilir. Yine de saçın görünmemesi ve eşarbın sabit kalması açısından ince bir bone çoğu zaman daha rahat bir kullanım sağlar.
