Şirket kurmaya karar veren herkesin karşısına daha ilk gün çıkan kavramlardan biri MERSİS kaydı olur. Banka hesabı açarken, e-ticaret sitesinin künye bilgilerini doldururken ya da resmî bir başvuru yaparken sorulan on altı haneli numara, işletmenizin devlet nezdindeki dijital kimliğidir. Sürecin büyük bölümü internet üzerinden yürüdüğü için ilk bakışta karmaşık görünse de mantığı anlaşıldığında adımlar oldukça nettir. Aşağıda sistemin ne olduğunu, başvurunun genel hatlarıyla nasıl ilerlediğini ve kimler için zorunlu olduğunu bulacaksınız.
MERSİS Nedir?
MERSİS, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi’nin kısaltmasıdır. Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen bu sistem, ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda yapılmasını ve ticaret siciline kayıtlı işletmelere ait bilgilerin tek bir merkezde tutulmasını sağlar. Şirket kuruluşu, adres ve unvan değişikliği, sermaye artırımı, yetkili değişikliği ve tasfiye gibi işlemlerin başvuruları bu sistem üzerinden hazırlanır.
Sisteme kaydedilen her işletmeye tekil bir MERSİS numarası verilir. On altı haneden oluşan bu numara, işletmenin kamu kurumlarıyla yaptığı işlemlerde ortak bir tanımlayıcı görevi görür. Böylece farklı kurumlarda ayrı ayrı tutulan kayıtlar birbiriyle eşleştirilebilir, bilgi tekrarı ve kırtasiye yükü azalır.
MERSİS Kaydı Nasıl Yapılır?
MERSİS nasıl yapılır sorusunun cevabı, yeni bir şirket mi kurduğunuza yoksa hâlihazırda faaliyette olan bir işletmenin kaydını mı tamamladığınıza göre değişir.
Yeni kurulan şirketlerde
- Sisteme giriş: Kurucu ya da yetkilendirdiği kişi, MERSİS’in resmî sayfasına e-Devlet şifresi ya da elektronik imza ile giriş yapar.
- Kuruluş başvurusunun başlatılması: Şirket türü (limited, anonim, şahıs işletmesi gibi) seçilir.
- Unvan ve adres bilgileri: Kullanılmak istenen ticaret unvanı sistem üzerinden sorgulanır; başka bir işletme tarafından tescil edilmemiş olması gerekir. Ardından şirket merkezinin adresi girilir.
- Faaliyet konusu: İşletmenin yapacağı işler ve buna karşılık gelen faaliyet kodu belirlenir. Bu seçim vergi ve oda kayıtlarını etkilediği için dikkatle yapılmalıdır.
- Ortaklar, sermaye ve yetkililer: Ortakların kimlik bilgileri, sermaye payları ve şirketi temsil edecek kişiler tanımlanır.
- Sözleşmenin oluşturulması: Girilen bilgilerle şirket sözleşmesi sistem tarafından hazırlanır. Kontrol edilip onaya gönderildiğinde bir talep numarası üretilir.
- Ticaret sicili müdürlüğü aşaması: Talep numarası ve istenen belgelerle ilgili ticaret sicili müdürlüğüne başvurulur. Sözleşmenin imzalanması ve tescil işlemi burada tamamlanır.
- Numaranın verilmesi: Tescilin ardından işletmeye MERSİS numarası atanır ve kuruluş Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.
İstenen belgeler, harç ve hizmet bedelleri şirket türüne ve bağlı olunan ticaret odasına göre farklılık gösterir. Güncel liste ve tutarlar için ilgili ticaret sicili müdürlüğünün ya da ticaret odasının resmî duyurularına bakmanız gerekir.
Mevcut işletmelerde
Sistemin devreye girmesinden önce kurulmuş olup kaydı elektronik ortama aktarılmamış işletmeler, bağlı oldukları ticaret sicili müdürlüğüne başvurarak bilgilerinin sisteme işlenmesini ve numaralarının oluşturulmasını talep eder. Müdürlük mevcut sicil dosyasındaki bilgileri kontrol ederek aktarımı tamamlar.
MERSİS numarası nasıl öğrenilir?
Numaranızı bilmiyorsanız MERSİS sistemine giriş yaparak yetkilisi olduğunuz firmaları görüntüleyebilir ya da ticaret sicili müdürlüğünden öğrenebilirsiniz. Ticaret sicili gazetesi ilanlarında ve ticaret odası kayıtlarında da bu bilgi yer alır.
MERSİS Kaydı Zorunlu mu?
Ticaret siciline tescil edilmesi gereken işletmeler için MERSİS kaydı fiilen zorunludur; çünkü tescil işlemlerinin kendisi bu sistem üzerinden yürütülür. Anonim ve limited şirketler, kooperatifler, kolektif ve komandit şirketler ile ticaret siciline kayıtlı gerçek kişi tacirler bu kapsamdadır. Yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri de sicile kayıt sırasında sisteme dâhil edilir.
Esnaf ve sanatkâr statüsündeki küçük işletmeler ise ticaret siciline değil esnaf ve sanatkârlar siciline kaydolur ve işlemleri ayrı bir sistem üzerinden yürür. Hangi statüde olduğunuzdan emin değilseniz mali müşavirinize danışmanız en doğru yoldur.
Numaranın alınmasıyla iş bitmez. Mevzuat, sicile kayıtlı işletmelerin ticari mektuplarında ve belgelerinde sicil bilgilerine yer vermesini öngörür. İnternet üzerinden satış yapan işletmelerin de sitelerinde tanıtıcı bilgilerini, bu kapsamda MERSİS numarasını göstermesi beklenir. E-ticarete yeni başlayanlar altyapı seçimi için WooCommerce ve Shopify yazılarımızdan yararlanabilir.
Adres, unvan, ortaklık yapısı ya da yetkili gibi bilgilerde değişiklik olduğunda kaydın güncellenmesi gerekir. Güncel olmayan sicil bilgileri, tebligatların ulaşmamasından banka işlemlerinin aksamasına kadar pek çok soruna yol açabilir.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru adımları, istenen belgeler ve yükümlülükler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir; işlem yapmadan önce güncel mevzuatı ve resmî duyuruları kontrol edin, gerektiğinde mali müşavir ya da hukuk danışmanından görüş alın.
Sık Sorulan Sorular
MERSİS numarası ile vergi numarası aynı şey mi?
Hayır. Vergi kimlik numarası vergi dairesi tarafından verilir ve vergisel işlemlerde kullanılır. MERSİS numarası ise ticaret sicili kayıtlarına bağlı, on altı haneli ayrı bir tanımlayıcıdır. İkisi birbirinin yerine kullanılamaz.
MERSİS başvurusunu şirket sahibi kendisi yapabilir mi?
Evet, kurucular e-Devlet şifresi ya da elektronik imza ile sisteme girerek başvuruyu kendileri hazırlayabilir. Ancak faaliyet kodu, sözleşme maddeleri ve sermaye yapısı gibi konular sonradan düzeltilmesi zahmetli hatalara açık olduğundan çoğu girişimci bu aşamada mali müşavir desteği alır.
Şahıs şirketleri için MERSİS kaydı gerekir mi?
Ticaret siciline kayıtlı gerçek kişi tacirler sisteme dâhildir. Esnaf ve sanatkâr olarak faaliyet gösteren işletmeler ise esnaf siciline tabidir. Durumunuzun hangisine girdiğini mali müşavirinizle netleştirin.
