İnternetten satış yapmaya karar veren her işletme, ürün fotoğraflarından ve kargo anlaşmasından önce aynı soruyla yüzleşir: Müşteriden ödemeyi nasıl alacağım? Bu noktada karşınıza iki temel seçenek çıkar. Birincisi doğrudan bankayla çalışılan banka ödeme sistemi, ikincisi ise aracı bir kuruluşun sunduğu ortak ödeme sistemi. İkisi de kart bilgisini alıp tahsilatı gerçekleştirir, ancak başvuru sürecinden maliyet yapısına kadar pek çok noktada ayrışır.
Banka Ödeme Sistemleri Nedir?
Banka ödeme sistemi, e-ticaret sitesinin bir bankadan aldığı sanal POS üzerinden tahsilat yapmasıdır. Mağazalardaki kart okuyucunun internet ortamındaki karşılığı olarak düşünülebilir. İşletme bankaya başvurur, banka şirket belgelerini ve siteyi inceler, uygun görürse üye iş yeri sözleşmesi imzalanır ve sanal POS siteye entegre edilir.
Bu modelde işletme bankanın doğrudan müşterisidir. Komisyon oranı, taksit seçenekleri ve paranın hesaba geçme süresi banka ile yapılan görüşmede belirlenir. Farklı bankaların kartlarına taksit sunabilmek için genellikle birden fazla bankadan ayrı ayrı sanal POS almak gerekir; bu da her biri için ayrı başvuru, ayrı entegrasyon ve ayrı mutabakat anlamına gelir.
Ortak Ödeme Sistemi Ne Demek?
Ortak ödeme sistemi, işletme ile bankalar arasına giren lisanslı bir ödeme kuruluşunun sağladığı altyapıdır. Bu kuruluşlar birçok bankayla kendileri anlaşır ve işletmeye tek sözleşme, tek entegrasyon ile farklı kartlardan ödeme alma imkanı sunar. Sanal POS hizmeti veren ödeme kuruluşları ya da ödeme geçidi adıyla da anılırlar.
Başvuru süreci genellikle daha hızlıdır ve çevrim içi yürütülür. Yeni kurulmuş ya da cirosu henüz düşük işletmeler için erişim daha kolaydır. Hazır e-ticaret altyapıları ve yaygın içerik yönetim sistemleri için eklentiler bulunduğundan teknik kurulum da kısa sürer. Türkiye’de bu alanda faaliyet gösteren kuruluşların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından faaliyet izni almış olması gerekir; çalışmayı düşündüğünüz firmayı Merkez Bankasının yayımladığı ödeme ve elektronik para kuruluşları listesinden kontrol edebilirsiniz.
Güvenli Ortak Ödeme Sayfası Nedir?
Ortak ödeme sayfası, müşterinin kart bilgilerini satıcının sitesinde değil, bankanın ya da ödeme kuruluşunun barındırdığı güvenli bir sayfada girdiği yapıdır. Müşteri sepeti onayladığında bu sayfaya yönlendirilir veya sayfa sitenin içinde gömülü bir pencere olarak açılır. Ödeme tamamlanınca müşteri yeniden mağazaya döner.
Bu yöntemin en önemli faydası, kart verisinin satıcının sunucularına hiç uğramamasıdır. Böylece işletmenin kart verisi güvenliği standartlarına ilişkin sorumluluğu önemli ölçüde hafifler ve olası bir veri sızıntısında risk azalır. Müşteri açısından da kart bilgisini tanıdık ve güvenli bir ortamda girmek güven verir. Ortak ödeme sayfası yalnızca ödeme kuruluşlarına özgü değildir; bankalar da sanal POS müşterilerine bu seçeneği sunabilir. Alışveriş yapan taraf olarak dikkat edilecek noktaları internetten alışverişte bilinçli tüketici yazısında bulabilirsiniz.
Arasındaki Farklar Neler?
Banka ve ortak ödeme farkları birkaç başlıkta toplanabilir:
- Başvuru ve onay: Bankalar daha kapsamlı belge ve inceleme ister, süreç uzayabilir. Ödeme kuruluşlarında başvuru çoğunlukla daha kısa sürer.
- Entegrasyon: Her banka için ayrı entegrasyon gerekir. Ortak ödeme sisteminde tek entegrasyonla birçok bankanın kartı kabul edilir.
- Taksit seçenekleri: Banka sanal POS’u genellikle kendi kartlarına taksit yapar. Ortak ödeme sistemi tek panelden birden çok bankanın kartına taksit sunabilir.
- Maliyet: Yüksek cirolu işletmeler bankayla pazarlık ederek daha düşük oran alabilir. Ödeme kuruluşlarının oranı aracılık hizmeti nedeniyle genelde bir miktar daha yüksek olabilir; buna karşılık kurulum ve sabit giderler düşük olabilir. Güncel oranlar için kurumlardan yazılı teklif alınmalıdır.
- Paranın hesaba geçişi: Vade koşulları sözleşmeye göre değişir; her iki modelde de farklı seçenekler bulunabilir.
- Raporlama: Birden çok bankayla çalışıldığında her birinin paneli ayrı takip edilir. Ortak sistemde tüm işlemler tek ekranda görülür.
- Destek ve itirazlar: Ödeme kuruluşları iade, itiraz ve dolandırıcılık önleme süreçlerinde ek araçlar sunabilir.
Hangi Durumda Hangisi Tercih Edilmeli?
Satışa yeni başlayan, işlem hacmi henüz belirsiz olan ve teknik ekibi bulunmayan işletmeler için ortak ödeme sistemi pratik bir başlangıçtır. Satış hacmi büyüdükçe komisyon farkı önem kazanır ve doğrudan banka sanal POS’u almak daha ekonomik hale gelebilir. Birçok orta ve büyük ölçekli mağaza iki yapıyı birlikte kullanır: Ana bankaların sanal POS’ları doğrudan alınır, diğer kartlar için ödeme kuruluşu yedek olarak tutulur. Bu sayede bir sistemde kesinti olduğunda satış durmaz.
Karar verirken yalnızca komisyon oranına değil; iade ücretlerine, paranın hesaba geçme süresine, sözleşmedeki taahhütlere ve destek kalitesine de bakın. Modelinizi netleştirmek için B2B satış modelinin ödeme alışkanlıklarının bireysel satıştan farklı olduğunu da hesaba katın; kurumsal satışlarda havale ve vadeli ödeme daha yaygındır.
Sık Sorulan Sorular
Ortak ödeme sistemi güvenli mi?
Faaliyet izni bulunan kuruluşlar düzenleyici denetime tabidir ve kart verisi güvenliği standartlarına uymak zorundadır. Çalışmadan önce kuruluşun izinli olup olmadığını resmî listeden doğrulayın.
Şahıs şirketi sanal POS alabilir mi?
Evet, şahıs şirketleri de başvurabilir. İstenen belgeler ve değerlendirme ölçütleri kurumdan kuruma değişir.
Aynı sitede iki sistemi birlikte kullanmak mümkün mü?
Mümkündür. E-ticaret altyapınız destekliyorsa bazı kartları banka sanal POS’una, diğerlerini ödeme kuruluşuna yönlendirebilirsiniz.
