Sevdiğiniz bir eşarbın ilk günkü parlaklığını yitirmesi, kenarlarının dalgalanması ya da ortasında bir iplik çekiği oluşması can sıkıcıdır. Oysa bu sorunların çoğu kumaşın kalitesinden değil, yanlış yıkama ve saklama alışkanlıklarından kaynaklanır. Eşarp kullanımında bilinmesi gereken püf noktalar aslında birkaç basit kurala dayanır: Kumaşı tanımak, ısıdan ve sürtünmeden korumak, doğru yerde saklamak. Aşağıda temizlikten ütüye, muhafazadan günlük kullanıma kadar eşarplarınızın ömrünü uzatacak önerileri bulacaksınız.
Önce Kumaşı Tanıyın
Her eşarp aynı bakımı istemez. Bakım etiketini okumak ilk adımdır; etiket yoksa kumaşın türüne göre hareket edin.
- İpek: En hassas gruptur. Sıcak suya, sert deterjana ve sıkmaya gelmez.
- Pamuk ve keten: Dayanıklıdır, ancak yüksek ısıda çekebilir ve kolay kırışır.
- Yün ve kaşmir: Sıcak su ve sert hareket keçeleşmeye yol açar.
- Viskon ve modal: Islakken zayıflar; çekiştirilmemesi gerekir.
- Polyester ve şifon: Bakımı kolaydır, fakat yüksek ütü ısısında eriyebilir.
Kumaş türleri başınızda durma biçimini de etkiler; bu konuda kaymayan eşarp kumaşları yazımıza göz atabilirsiniz.
Eşarplar Nasıl Temizlenmeli?
Elde Yıkama
Hassas eşarplar için en güvenli yöntem elde yıkamadır. Bir kabı soğuk ya da ılık suyla doldurun, içine az miktarda hassas kumaşlara uygun sıvı deterjan ya da yumuşak bir şampuan ekleyin. Eşarbı suya bırakıp birkaç dakika nazikçe çalkalayın. Ovmayın, çitilemeyin ve uzun süre suda bekletmeyin. Ardından aynı sıcaklıktaki temiz suyla, köpük kalmayana kadar durulayın.
Makinede Yıkama
Etiketi makinede yıkamaya izin veren pamuk, polyester ya da karışım kumaşlı eşarpları çamaşır filesine koyun. Hassas ya da elde yıkama programını, düşük sıcaklığı ve düşük sıkma devrini seçin. Fermuarlı, cırt cırtlı ya da kancalı giysilerle birlikte yıkamayın.
Renk ve Leke Konusunda Dikkat
- Yeni ve canlı renkli bir eşarbı ilk kez yıkamadan önce görünmeyen bir köşesini ıslatıp beyaz bir beze bastırarak boya verip vermediğini kontrol edin.
- Çamaşır suyu ve ağartıcı içeren ürünlerden uzak durun.
- Lekeyi ovmak yerine temiz bir bezle tampon yaparak alın. Fondöten ve ruj lekelerinde erken müdahale sonucu belirler.
- El boyaması, değerli ipek ya da üzerinde süsleme bulunan eşarpları kuru temizlemeye vermek daha güvenlidir.
Eşarplar Ne Sıklıkta Temizlenmeli?
Bu sorunun cevabı kullanım şekline bağlıdır. Başörtüsü olarak her gün takılan ve cilde, saça, makyaja doğrudan temas eden eşarplar birkaç kullanımda bir yıkanmalıdır. Sıcak havalarda ter nedeniyle bu aralık kısalır. Yalnızca boyunda aksesuar olarak ya da mont üzerinde kullanılan eşarplar ise çok daha seyrek yıkanabilir.
Gereğinden sık yıkamak da liflerin yıpranmasına ve renklerin solmasına yol açar. Bu yüzden iyi bir alışkanlık şudur: Eşarbı çıkardıktan sonra hemen dolaba koymak yerine bir süre askıda havalandırın. Havalandırma, kokuyu ve nemi giderir; yıkama ihtiyacını erteler. Bone kullanmak da eşarbın saç ve ciltle temasını azaltarak temiz kalma süresini uzatır.
Eşarpların Kurutulması ve Ütülenmesi
Kurutma
- Islak eşarbı burarak sıkmayın. Temiz bir havlunun üzerine serin, havluyu rulo yaparak fazla suyu aldırın.
- Düz bir zemine sererek ya da geniş bir askıya yayarak gölgede kurutun.
- Doğrudan güneş ışığı renkleri soldurur; kalorifer ve soba üzeri ise lifleri sertleştirir.
- Kurutma makinesi çoğu eşarp için uygun değildir.
- Yün ve kaşmir eşarpları asmayın; ağırlıkla uzarlar. Düz sererek kurutun.
- Mandal kullanacaksanız iz bırakmaması için kenardan ve hafifçe tutturun.
Ütüleme
- İpek eşarpları hafif nemliyken, tersinden ve en düşük ısı ayarında ütüleyin.
- Kumaşla ütü arasına ince pamuklu bir bez koymak parlamayı ve yanmayı önler.
- İpeğe doğrudan su püskürtmeyin; su lekesi kalabilir.
- Elde kıvrılmış kenarları bastırarak ütülemeyin, dolgun görünümü bozulur.
- Polyester ve şifonda düşük ısıdan şaşmayın. Buharlı düzleştirici bu kumaşlarda pratik bir çözümdür.
- Pamuk ve keten daha yüksek ısıya dayanır; hafif nemliyken ütülemek kırışıklıkları kolay açar.
Eşarplar Nasıl Muhafaza Edilmeli?
Doğru saklama, yıkama kadar önemlidir. Eşarpları tamamen kuru ve temiz halde kaldırın; nemli kumaş koku ve küf yapar, üzerinde kalan ter ve parfüm ise zamanla sararma oluşturur.
- Rulo yapın: İpek eşarpları sıkı katlamak yerine gevşekçe sarmak, kat izlerinin kalıcı hale gelmesini önler.
- Eşarp askısı kullanın: Halkalı askılar hem yer kazandırır hem de eşarpların görünür olmasını sağlar. Halkaların pürüzsüz olmasına dikkat edin.
- Çekmecede bölme oluşturun: Eşarpları üst üste yığmak yerine dik dizmek, alttakini çekerken diğerlerini kırıştırmanızı engeller.
- Işıktan koruyun: Sürekli ışık alan açık raflar renklerin solmasına neden olur.
- Güveye karşı önlem alın: Yün ve ipek eşarpların yanına lavanta kesesi ya da sedir parçası koyabilirsiniz.
- Naylon poşette saklamayın: Hava almayan ortam nem tutar. Uzun süreli saklamada bez kılıf tercih edin.
- Mevsim sonunda yıkayıp kaldırın: Kirli kaldırılan eşarpta lekeler zamanla kalıcılaşır.
Günlük Kullanımda Küçük Ama Etkili Öneriler
- Parfüm ve saç spreyini eşarbı takmadan önce sıkın ve kurumasını bekleyin; alkol ipekte leke bırakabilir.
- Ucu sivri iğneler yerine kumaşı delmeyen ince iğneleri ya da mıknatıslı tutucuları tercih edin, iğneyi her seferinde aynı noktaya batırmayın.
- Yüzük, bileklik ve çanta fermuarı iplik çekmesinin en yaygın nedenleridir.
- Aynı eşarbı üst üste günlerce takmak yerine dönüşümlü kullanın.
Bakımını öğrendiğiniz eşarpları farklı biçimlerde değerlendirmek isterseniz eşarp bağlama yöntemleri ve kış aylarında eşarp kombini yazılarımız fikir verecektir.
Sık Sorulan Sorular
İpek eşarp çamaşır makinesinde yıkanır mı?
Etiketinde açıkça izin verilmiyorsa önerilmez. İzin veriliyorsa file içinde, soğuk suda, hassas programda ve sıkma yapmadan yıkanmalıdır. Değerli parçalar için elde yıkama ya da kuru temizleme daha güvenlidir.
Eşarptaki iplik çekiği nasıl düzeltilir?
Çekilen ipliği kesmeyin. Kumaşı çekiğin iki yanından hafifçe gererek ipliğin yerine oturmasını sağlayın. Kalan ilmeği ince bir iğneyle kumaşın tersine geçirebilirsiniz.
Eşarptaki kat izleri ütüsüz nasıl açılır?
Eşarbı sıcak duş sonrası buharlı banyoda bir süre asmak ya da buharlı düzleştirici kullanmak hafif kat izlerini açar. Saklarken rulo yapmak ise izlerin oluşmasını baştan önler.
