Havalar soğuduğunda ilk tepki veren bölgelerden biri ellerdir. Önce hafif bir gerginlik, ardından pürüzlenme, eklem yerlerinde kızarıklık ve ilerleyen durumlarda can yakan çatlaklar ortaya çıkar. Yüz bakımına gösterilen özen çoğu zaman ellere gösterilmez; oysa eller gün boyu suya, sabuna, soğuğa ve sürtünmeye en çok maruz kalan bölgedir. Düzenli el bakımı ve birkaç küçük alışkanlık değişikliğiyle kış aylarını yumuşak ellerle geçirmek mümkün.
Kış Aylarında Eller Neden Kurur?
El sırtındaki cilt incedir ve yağ bezleri bakımından vücudun diğer bölgelerine göre fakirdir. Avuç içinde ise yağ bezi hiç bulunmaz. Bu yapı, elleri nem kaybına karşı doğal olarak savunmasız kılar. Kışın buna birkaç etken daha eklenir:
- Soğuk ve kuru hava: Düşük sıcaklıkta havadaki nem azalır; cilt yüzeyindeki su daha hızlı buharlaşır.
- Isıtma sistemleri: Kalorifer, soba ve klima kapalı ortamın havasını kurutur.
- Sıcak su: Üşüyen elleri sıcak suyla yıkamak rahatlatıcı gelir ama cildin koruyucu yağ tabakasını çözer.
- Sık el yıkama ve dezenfektan: Hijyen için gereklidir; ancak sabun ve alkol bazlı ürünler her kullanımda bariyeri biraz daha inceltir.
- Deterjan ve temizlik ürünleri: Eldivensiz yapılan bulaşık ve temizlik işleri kuruluğun en yaygın nedenlerindendir.
- Rüzgâr ve ani sıcaklık değişimi: Sıcak ortamdan soğuğa, soğuktan sıcağa geçişler cildi zorlar.
Bu etkenler bir araya geldiğinde cilt bariyeri zayıflar, cilt su tutamaz hâle gelir ve çatlamaya başlar.
Kış Aylarında Kuruyan Ellere Çözümler
Çözüm tek bir mucize ürüne değil, gün içine yayılan düzenli bakıma dayanır. Bunu günlük rutin ve yoğun bakım olarak iki başlıkta ele alabiliriz.
Günlük el bakım önerileri
- Ilık su kullanın: Ellerinizi sıcak değil ılık suyla yıkayın ve yıkama süresini gereğinden fazla uzatmayın.
- Nazik bir temizleyici seçin: Nemlendirici içeren, parfümsüz ya da hafif kokulu sıvı sabunlar katı ve sert sabunlara göre cildi daha az kurutur.
- Tamponlayarak kurulayın: Havluyla sertçe ovmak yerine hafifçe bastırarak kurulayın; parmak aralarını nemli bırakmayın.
- Her yıkamadan sonra krem sürün: Cilt hâlâ hafif nemliyken sürülen krem suyu ciltte hapseder. Lavabonun yanında, çantada ve iş masasında birer tüp bulundurmak bu alışkanlığı kolaylaştırır.
- Doğru içeriği arayın: Kuruyan eller için krem seçerken gliserin, üre, seramid, shea yağı, pantenol ve vazelin gibi nem tutucu ve onarıcı içeriklere bakın. Belirli bir markayı “en iyi el kremi” olarak göstermek doğru olmaz; çünkü en iyi ürün, cildinizin iyi tolere ettiği ve düzenli kullandığınız üründür. Seçim ölçütleri için doğru nemlendirici nasıl seçilir yazımıza bakabilirsiniz.
- Tırnak çevresini unutmayın: Kremi tırnak etlerine de masaj yaparak yedirin; bu bölgedeki yırtılmalar hem acı verir hem de enfeksiyona açıktır.
- Dezenfektandan sonra nemlendirin: Alkol bazlı ürünler kuruduktan sonra krem sürmek kurutucu etkiyi dengeler.
Yoğun nemlendirme yöntemleri
Elleriniz pul pul dökülmeye ya da çatlamaya başladıysa günlük kremin yanında daha yoğun bir bakım gerekir.
- Gece bakımı: Yatmadan önce ellerinize kalın bir tabaka yoğun krem ya da merhem sürün ve üzerine pamuklu eldiven giyin. Ürün gece boyunca cilde işler; sabah belirgin bir yumuşama hissedilir.
- Bitkisel yağlar: Zeytinyağı, badem yağı ve hindistan cevizi yağı gibi yağlar ılıtılarak masajla uygulanabilir. Bitkisel yağlar konusunda fikir edinmek için sardunya yağının cilde faydaları yazımıza da göz atabilirsiniz. Uçucu yağlar doğrudan değil, taşıyıcı bir yağla seyreltilerek kullanılmalı ve önce küçük bir bölgede denenmelidir.
- Nazik peeling: Haftada bir kez şeker ve zeytinyağı gibi yumuşak bir karışımla yapılan hafif ovma, ölü deriyi uzaklaştırıp kremin daha iyi emilmesini sağlar. Çatlak ya da tahriş olmuş ciltte peeling yapılmamalıdır.
- Kapatıcı ürünler: Vazelin gibi kapatıcı ürünler su kaybını engellemede etkilidir. Çatlak bölgelere ince bir tabaka hâlinde uygulanabilir.
“El çatlaklarına ne iyi gelir” sorusunun cevabı çoğu zaman sabırlı ve düzenli nemlendirmedir. Ancak derin, kanayan, iltihaplanan çatlaklar ya da kaşıntılı, kabarcıklı döküntüler egzama gibi bir cilt hastalığının işareti olabilir. Böyle durumlarda evde çözüm aramak yerine bir dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.
El Kuruluğunu Önlemek İçin Alınacak Önlemler
Kuruluk oluştuktan sonra gidermek, baştan önlemekten daha zordur. Şu önlemler elleri kış boyunca korur:
- Dışarıda eldiven giyin: Evden çıkmadan önce takılan eldiven, cildi soğuk ve rüzgârdan korur. Yün kaşındırıyorsa içi pamuk astarlı modelleri seçin.
- Ev işlerinde eldiven kullanın: Bulaşık ve temizlik sırasında lastik eldiven takın. Terlemeyi önlemek için altına ince pamuklu eldiven giyebilirsiniz.
- Ortamı nemlendirin: Kaloriferli odalarda nemlendirici cihaz kullanmak ya da peteklerin üzerine su kabı koymak havadaki nemi artırır.
- Islak elle dışarı çıkmayın: Nemli cilt soğukta çok daha çabuk çatlar.
- Yeterince su için: Kışın susama hissi azalsa da vücudun sıvı ihtiyacı sürer.
- Dengeli beslenin: Sağlıklı yağlar, taze sebze ve meyve içeren bir beslenme düzeni cildi içeriden destekler.
- Güneş korumasını ihmal etmeyin: Kış güneşi de el sırtında leke ve yaşlanma belirtilerine katkıda bulunur.
- Tahriş edici ürünlerden uzak durun: Yoğun parfümlü ve alkol oranı yüksek kozmetikler kuruluğu artırabilir.
Eller, yüz kadar görünür ve en az onun kadar bakım isteyen bir bölgedir. Cebinizde taşıdığınız küçük bir tüp krem ve dışarıda taktığınız bir çift eldiven, kış boyunca en büyük yardımcınız olacaktır.
Sık Sorulan Sorular
El kremi günde kaç kez sürülmeli?
Kesin bir sayı yoktur. En pratik kural, elleri her yıkadıktan sonra ve kuruluk hissedildiğinde krem sürmek, yatmadan önce de daha yoğun bir uygulama yapmaktır.
Vazelin el çatlaklarına iyi gelir mi?
Vazelin cilt yüzeyinde koruyucu bir tabaka oluşturarak su kaybını azaltır ve çatlakların yumuşamasına yardımcı olabilir. Derin ya da iltihaplı çatlaklarda hekime danışılmalıdır.
El kuruluğu ne zaman doktora gitmeyi gerektirir?
Düzenli bakıma rağmen geçmeyen kuruluk, kanayan çatlaklar, şiddetli kaşıntı, kızarıklık ya da su toplaması varsa bir dermatoloji uzmanına görünmek gerekir.
