Döviz kurlarının, altının ya da endekslerin fiyat hareketleri üzerinden işlem yapılan forex piyasası, çevrim içi platformlar sayesinde bireysel yatırımcıların da erişebildiği bir alan haline geldi. Ancak erişimin kolay olması işin kolay olduğu anlamına gelmez. Forexte alım satım nasıl yapılır sorusunun cevabı, bir düğmeye basmaktan ibaret değildir; hesap açma, emir verme, teminat ve risk yönetimi gibi birbirine bağlı adımları içerir. Bu yazıda süreci baştan sona, yönlendirme yapmadan anlatıyoruz.
Forexte Alım Satım Ne Anlama Gelir?
Forexte işlemler pariteler üzerinden yapılır. Bir paritede iki para birimi yer alır; ilki baz, ikincisi karşıt para birimidir. Paritede alım yapmak, baz para biriminin karşıt para birimine göre değer kazanacağı beklentisine dayanır ve uzun pozisyon olarak adlandırılır. Satım ise tersine bir beklentidir ve kısa pozisyon denir. Yani piyasa hem yükselirken hem düşerken pozisyon alınabilir; bu, kazanç ihtimali kadar zarar ihtimalinin de iki yönde var olduğu anlamına gelir.
Bireysel yatırımcıların yaptığı işlemlerde genellikle fiziksel döviz teslimi olmaz; fiyat farkı üzerinden kâr ya da zarar oluşur. Hangi varlıkların işlem gördüğünü forex ürünleri nelerdir yazımızda bulabilirsiniz.
İşleme Başlamadan Önce: Yetkili Kurum ve Hesap
Türkiye’de kaldıraçlı alım satım işlemleri yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş aracı kurumlar üzerinden yapılabilir. Bir kurumun yetkili olup olmadığını öğrenmenin yolu, SPK’nın resmî internet sitesinde yayımlanan yetkili kuruluşlar listesine bakmaktır. Reklamlardaki ya da sosyal medyadaki beyanlar bu kontrolün yerini tutmaz. Yurt dışında yerleşik ve Türkiye’de yetkisi bulunmayan platformlarla işlem yapmak, olası bir anlaşmazlıkta yatırımcıyı korumasız bırakır.
Hesap açma sürecinde kimlik doğrulaması yapılır, risk bildirim formu imzalanır ve yatırımcının bilgi düzeyini ölçen bir uygunluk testi uygulanır. Asgari teminat tutarı ve azami kaldıraç oranı mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir; güncel değerler için SPK düzenlemelerine ve kurumun resmî bilgilendirmelerine bakılmalıdır.
Deneme Hesabı ile Başlamak
Gerçek para yatırmadan önce deneme hesabı kullanmak, platformu tanımanın en güvenli yoludur. Sanal bakiye ile emir vermeyi, zarar durdur seviyesini ayarlamayı ve teminatın nasıl değiştiğini görebilirsiniz. Mevzuat da belirli bir süre deneme hesabı kullanımını öngörebilir. Deneme hesabındaki sonuçların gerçek hesaptaki psikolojiyi ve piyasa koşullarını birebir yansıtmadığını unutmamak gerekir.
Adım Adım Alım Satım Süreci
- Enstrümanı seçin: İşlem yapacağınız pariteyi ya da ürünü belirleyin. Likiditesi yüksek ana paritelerde fiyat farkı genellikle daha dardır.
- Analiz yapın: Temel analiz ekonomik verilere ve merkez bankası kararlarına, teknik analiz ise fiyat grafiklerine bakar. Hiçbir yöntem sonucu garanti etmez.
- İşlem büyüklüğünü belirleyin: Büyüklük lot ile ifade edilir. Lot arttıkça fiyattaki her küçük hareketin parasal karşılığı büyür.
- Emir türünü seçin: Piyasa emri o anki fiyattan gerçekleşir. Bekleyen emirler ise fiyat belirlediğiniz seviyeye geldiğinde devreye girer.
- Zarar durdur ve kâr al seviyelerini girin: Zarar durdur emri, fiyat aleyhinize giderse pozisyonu belirlediğiniz seviyede kapatmayı amaçlar.
- Pozisyonu izleyin ve kapatın: Alım pozisyonu satışla, satım pozisyonu alışla kapatılır. Kâr ya da zarar bu anda kesinleşir.
Ekrandaki alış ve satış fiyatı arasındaki farkın ne olduğunu ve maliyeti nasıl etkilediğini spreadler ve pipler yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kaldıraç ve Teminat Nasıl Çalışır?
Kaldıraç, hesaptaki teminatın katları büyüklüğünde pozisyon açmaya izin verir. Küçük bir tutarla büyük bir pozisyon kontrol edilir; bu da fiyat hareketinin etkisini çoğaltır. Lehinize bir hareket kazancı, aleyhinize bir hareket zararı aynı oranda büyütür.
Zarar arttıkça hesaptaki serbest teminat azalır. Teminat belirli bir düzeyin altına düştüğünde kurum ek teminat ister; bu tamamlanmazsa pozisyonlar otomatik olarak kapatılabilir. Ayrıca pozisyon bir sonraki güne taşındığında swap adı verilen taşıma maliyeti doğabilir.
Risk Yönetimi
- Yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz tutarla işlem yapın; borç parayla işlem yapmayın.
- Tek bir işlemde hesabınızın küçük bir bölümünden fazlasını riske atmayın.
- Her pozisyonda zarar durdur seviyesi belirleyin ve bunu sonradan geri çekmeyin.
- Kaldıracı kullanabileceğiniz en yüksek düzeyde değil, yönetebileceğiniz düzeyde tutun.
- Önemli veri açıklamalarında fiyatın sert hareket edebileceğini ve emirlerin beklenenden farklı fiyattan gerçekleşebileceğini hesaba katın.
- Garantili kazanç vaat eden kişi, grup ve sinyal hizmetlerinden uzak durun.
Kaldıraçlı işlemlerde yatırılan paranın tamamı kaybedilebilir ve bireysel yatırımcıların önemli bir bölümü zarar eder. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.
Sık Sorulan Sorular
Forexte alım ve satım arasındaki fark nedir?
Alım, paritenin yükseleceği beklentisiyle açılan pozisyondur; satım ise düşeceği beklentisiyle açılır. Her iki yönde de beklentinin tersine bir hareket zarara yol açar.
Forex işlemleri hangi saatlerde yapılır?
Piyasa hafta içi günün büyük bölümünde açıktır, hafta sonu kapalıdır. İşlem saatleri kuruma ve ürüne göre farklılık gösterebildiği için kurumun işlem takvimine bakmak gerekir.
Deneme hesabı kullanmak zorunlu mu?
Mevzuat belirli bir süre deneme hesabı kullanımını şart koşabilir. Zorunlu olmasa bile gerçek paraya geçmeden önce platformu tanımak için önerilir. Güncel kural için SPK düzenlemelerine bakın.
