Online Şirket Nasıl Kurulur, Yasal mı?

Bir iş fikriniz var ve onu resmiyete dökmek istiyorsunuz, ancak günlerce daire daire dolaşma düşüncesi gözünüzü korkutuyor. Son yıllarda kamu hizmetlerinin dijitalleşmesiyle birlikte online şirket kurma seçeneği bu endişeyi büyük ölçüde hafifletti. Yine de her şeyin bilgisayar başından halledilip halledilemeyeceği ve bu yolun hukuken geçerli olup olmadığı sıkça soruluyor. Bu yazıda internet üzerinden şirket kurma sürecinde hangi adımların çevrimiçi yapılabildiğini, hangilerinde hâlâ şahsen bulunmak gerektiğini ve nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklıyoruz.

Online Şirket Kurmak Mümkün mü?

Kısa yanıt: Evet, ancak kapsamı şirket türüne göre değişir. Türkiye’de şirket kuruluş işlemleri resmî elektronik sistemler üzerinden yürütülür ve bu sistemler sürecin büyük kısmını dijital ortama taşımıştır.

• Şahıs işletmesi: En kolay ve hızlı kurulan türdür. İşe başlama bildirimi Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital vergi dairesi ya da e-Devlet üzerinden elektronik olarak verilebilir. Çoğu durumda vergi dairesine gitmeden mükellefiyet açılır.
• Limited ve anonim şirket: Kuruluş başvurusu ve şirket sözleşmesi Merkezî Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden çevrimiçi hazırlanır. Bununla birlikte sözleşmenin imzalanması ve yetkililerin imza beyanı gibi bazı adımlar için ticaret sicili müdürlüğüne gidilmesi gerekebilir.

Yani sermaye şirketlerinde süreç tamamen değil, büyük oranda çevrimiçidir. Dijital hizmetlerin kapsamı zamanla genişlediğinden, başvuru öncesinde bağlı olacağınız ticaret sicili müdürlüğünden güncel uygulamayı öğrenmenizde yarar var.

Online Şirket Nasıl Kurulur?

Süreci iki yaygın şirket türü üzerinden ele alalım.

Şahıs işletmesi kuruluşu

1. Mali müşavirle anlaşın: Defter tutma ve beyanname yükümlülükleri nedeniyle çoğu mükellefin bir mali müşavirle sözleşme yapması gerekir. Müşavir başvuruyu sizin adınıza da yürütebilir.
2. İşyeri adresini belirleyin: Kira sözleşmesi ya da tapu bilgisi gerekir. Ev adresi ya da sanal ofis kullanımı faaliyetin türüne göre mümkün olabilir; bu konuyu müşavirinizle netleştirin.
3. Faaliyet kodunu seçin: Yapacağınız işe uygun faaliyet kodu, vergilendirme ve olası destekler açısından önemlidir.
4. İşe başlama bildirimini verin: Dijital vergi dairesi ya da e-Devlet üzerinden form doldurulur ve gönderilir.
5. Yoklamayı bekleyin: Vergi dairesi, beyan edilen adreste faaliyetin gerçekten yürütüldüğünü tespit etmek için yoklama yapabilir.
6. Oda ve sosyal güvenlik kayıtlarını tamamlayın: Durumunuza göre esnaf odası ya da ticaret odası kaydı ile sigortalılık bildirimi yapılır.

Limited şirket kuruluşu

1. MERSİS’e giriş: e-Devlet kimlik doğrulamasıyla sisteme girilir ve kuruluş başvurusu başlatılır.
2. Unvan ve faaliyet konusu: Şirket unvanı sistemde sorgulanır, faaliyet alanı seçilir.
3. Şirket sözleşmesi: Ortaklar, sermaye, paylar, adres ve müdür bilgileri girilerek sözleşme sistem üzerinde oluşturulur.
4. Potansiyel vergi numarası: Başvuruyla birlikte şirkete bir vergi numarası tanımlanır.
5. Ödemeler: Tescil harcı, ilan bedeli ve mevzuatta öngörülen diğer ödemeler yapılır. Sermayenin ödenmesine ilişkin kurallar şirket türüne göre değişir.
6. Ticaret sicili müdürlüğü: Randevu alınarak sözleşme imzalanır, müdürlerin imza beyanı verilir ve belgeler teslim edilir.
7. Tescil ve ilan: Şirket tescil edilir, kuruluş Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanır ve oda kaydı yapılır.
8. Kuruluş sonrası işlemler: Vergi dairesi yoklaması, defterlerin onayı, banka hesabı açılışı, sosyal güvenlik işyeri tescili ve gerekiyorsa e-belge başvuruları tamamlanır.

Bu adımlarla ilgili ayrıntıları ayrı rehberlerde ele aldık: imza beyannamesi nasıl alınır, ticaret odası kayıt süreci nasıl işler ve e-fatura nedir yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Kuruluş için gerekenler

• Kimlik bilgileri ve e-Devlet şifresi ya da elektronik imza,
• İşyeri adresine ilişkin kira sözleşmesi ya da tapu bilgisi,
• Ortakların ve yetkililerin bilgileri,
• Faaliyet konusuna göre gerekebilecek özel izin ve ruhsatlar,
• Mali müşavirlik sözleşmesi.

Harç, ücret ve asgari sermaye tutarları dönemsel olarak güncellendiği için burada rakam vermiyoruz. Güncel değerleri Ticaret Bakanlığı, ilgili oda ve mali müşavirinizden öğrenebilirsiniz.

Online Şirket Kurmak Yasal mı?

Evet. Dijital vergi dairesi, e-Devlet ve MERSİS devletin kendi sistemleridir; bu kanallar üzerinden yapılan başvurular fiziksel başvurularla aynı hukuki geçerliliğe sahiptir. Çevrimiçi kurulan bir şirketin hak ve yükümlülükleri, geleneksel yolla kurulanla tamamen aynıdır.

Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken noktalar vardır:

• Aracı hizmetler: İnternet üzerinden şirket kuruluşu hizmeti sunan firmalar resmî bir kurum değildir; danışmanlık ve takip hizmeti verirler. Bu tür bir hizmet alacaksanız karşınızdakinin yetkili bir mali müşavir ya da avukatla çalıştığını, sözleşme ve ücret koşullarının yazılı olduğunu kontrol edin.
• Kişisel verilerin korunması: e-Devlet şifrenizi kimseyle paylaşmayın. Sizin adınıza işlem yapılacaksa bunu resmî yetkilendirme yollarıyla sağlayın. Güçlü parola kullanımı için şifre güvenliğini artırma yöntemleri yazımıza bakabilirsiniz.
• Sanal ofis kullanımı: Sanal ofis adresleri yasal olarak kullanılabilir, ancak bazı faaliyetler fiziksel işyeri gerektirir ve vergi dairesi yoklamasında adresin gerçekliği aranır.
• Kurulum sonrası yükümlülükler: Şirketi kurmak işin başlangıcıdır. Faaliyet olmasa bile beyanname verme, defter tutma, sosyal güvenlik primi ve oda aidatı gibi yükümlülükler devam eder.
• Kamu görevlileri ve özel durumlar: Bazı kişilerin ticaretle uğraşması mevzuatla sınırlandırılmıştır; kendi durumunuzu önceden değerlendirin.

Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Şirket türü seçimi, vergi yükü ve yasal yükümlülükler kişiden kişiye değiştiğinden güncel mevzuatı ve bir mali müşavir ya da hukukçunun görüşünü esas alın.

Sık Sorulan Sorular

Şirket kurmak için vergi dairesine gitmek şart mı?

Şahıs işletmelerinde işe başlama bildirimi elektronik olarak verilebildiği için çoğu durumda gitmek gerekmez. Sermaye şirketlerinde ise bazı adımlar ticaret sicili müdürlüğünde tamamlanır.

Online şirket kurmak ne kadar sürer?

Belgeler hazırsa şahıs işletmesi genellikle birkaç gün içinde, limited şirket ise randevu ve tescil sürecine bağlı olarak biraz daha uzun sürede kurulabilir. Süre kurum yoğunluğuna göre değişir.

Evden şirket kurulabilir mi?

Faaliyetin niteliği uygunsa ev adresi işyeri olarak gösterilebilir. Kiracıysanız ev sahibinin onayı, apartmanda ise yönetim planı gibi konular gündeme gelebilir; ayrıntıları mali müşavirinize danışın.